†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††

 

Rondreis IsraŽl (februari 2011)

 

Het is belangrijk:

  1. de geschiedenis van IsraŽl te behandelen, alvorens in de volgorde van de rondreis, met foto`s gedetailleerder naar bepaalde gebieden te kijken.
  2. de verschillende groeperingen waaruit het Jodendom in de tijd van Jezus bestond, te bestuderen.

 

link naar de fotoreportage van de

rondreis††††

 

A. De geschiedenis van IsraŽl

 

20001900.††† 1800†††† 1700†††† 1600††††† 1500††† 1400††††† 1300††††† 1200††† 1100†††† 1000†††††† 900†††††† 800††††††† 700††††††† 600†††††† 500†††††† 400††††††† 300†††††† 200††††††† 100†††††† 0

Abraham-Isaac-Jacob

de IsraŽlieten in Egypte en

†††††††††††††††††††††††††††††† Exodus

terug naar

Kanašn

periode der

Koningen

†††††††† Salomo:

††† 1ste Tempel

periode der††††††††

††††††† ballingschappen

terug naar Juda /

†††††††††††††† †††††††††MakabeeŽn opstand

Hero-

des

 

Jacob/ IsraŽl kreeg 12 zonen:

de voorvaders van de 12 stammen

een-

wor-

ding

uiteenvallen in twee staten:

IsraŽl†††††† naar AssyriŽ

Juda†††††††††††††††††††††††† naar BabyloniŽ

 

Judeazelfstandig

Hittieten

††††††† Hyksos

 

Assyriers

Babylon.

Perzische en Hellenistische periode

Rome

†††

Abraham vertrekt uit

MesopotamiŽ (Ur)

†††† de reizen van Abraham

Rijk der Hittieten en

Hyksos (geel)

uittocht uit Egypte naar Kanašn

 

Tempel van koning Salomo

(zoals die er misschien uitzag)

†† ††††

†† splitsing Israel en Juda

††††††† Rijk der AssyriŽrs

†††††† Rijk der BabyloniŽrs

†††††††††††††††† Perzische Rijk

†††††† Hellenistische periode

 

De geschiedenis wordt behandeld aan de hand van de volgende periodes:

a. Bijbelse periode: deze begint met de komst van Abraham uit Ur in Chaldea. Deze trokin de 19de eeuw voor Chr.

††† naar Kanašn en kreeg bij de slavin Hagar een zoon, IsmaŽl, de stamvader van de Arabieren, en bij zijn vrouw Sara nog een

††† zoon, Isaak, de stamvader van de Joden. Omdat IsmaŽl en Isaak steeds ruzie hadden, moest Abraham Hagar en IsmaŽl

††† verstoten. Abraham en Sara liggen begraven in Hebron, in grond die Abraham had gekocht van een Hittiet.

††† Jacob, Abrahams kleinzoon, kreeg de naam ĎIsraŽlí en zijn twaalf zonen waren de voorvaderen van de twaalf stammen.

††† In de 16de eeuw vestigden deze stammen zich vanwege droogte in Egypte, dat in bezit was van de Hyksos. Het

††† bijbelboek Exodus vertelt de hele verdere geschiedenis. Rond 1300 trokken de Joden onder leiding van Mozes weer weg

††† en een halve eeuw later veroverden ze onder leiding van Jozua Kanašn en maakten Hebron tot hoofdstad..

 

b. Periode van de Koningen: om sterker te staan tegen de Filistijnen verenigden de twaalf stammen zich ca. 1050 onder ťťn

††† koning, Saul. Onder zijn opvolger David werden de Filistijnen verslagen en werd het rijk enorm vergroot. Jeruzalem werd

††† veroverd en tot politiek en religieus middelpunt gemaakt. Davids zoon Salomo liet er ca. 950 zijn paleis en de Tempel

††† bouwen. Na Salomo`s dood viel het rijk uiteen in twee delen: een noordelijk koninkrijk IsraŽl en een zuidelijk rijk Juda

††† waar de twee dissidente stammen (Juda en Benjamin) woonden. In de 8ste eeuw werd het koninkrijk IsraŽl door de

††† AssyriŽrs vernietigd waarna de bevolking in ballingschap werd weggevoerd, terwijl het volk van Juda de nieuwe

††† heersers erkenden. Rond 600 namen de BabyloniŽrs onder leiding van Nebukadnezar Jeruzalem, de hoofdstad van Juda.

††† in, vernietigden de Tempel en dwongen de Joden (Juda) tot ballingschap.

 

c. Perzische en Hellenistische periode:rond 550 versloeg de Perzische koning Cyrus de BabyloniŽrs en stond de Joden toe

††† terug te gaan naar IsraŽl en Juda. De Tempel werd weer opgebouwd en onder het Perzische en Hellenistische bestuur was er

††† vrede. Na de dood van Alexander de Grote (323) kwam Palestina in het bezit van de Seleuciden.

††† Toen Antiochus IV Epiphanes (Mitrades) in 175 v. Chr. de macht greep en een campagne tegen de Joden lanceerde,

††† kwamen deze in opstand tegen de Hellenistische overheersers, onder leiding van de priester Judas Mattathias, de

††† MakkabeeŽr (moker). In 164 werd Jeruzalem veroverd en de Tempel opnieuw gewijd (Chanoekafeest). In 129 ontstond

††† de zelfstandige Joodse staat Judea en onder de Hasmoneese dynastie bloeide deze gedurende 80 jaar.

 

d. Romeinse en Byzantijnse periode: de Romeinen veroverden in 63 v. Chr. Jeruzalem. Judea werd een autonome provincie

††† onder de gouverneur van SyriŽ en in 37 v. Chr. werd Herodes, een Joodse bekeerling uit een belangrijke familie, door de

††† Romeinen tot koning ervan benoemd. Hij liet heel veel bouwen: de stad Caesarea en paleizen in Jeruzalem en Jericho. Hij

††† versterkte o.a. Massada en liet de Tempel verfraaien.

 

††† Periodes uit het leven van Jezus volgens de Bijbel en Flavius Josephus

63v. Chr††††††††††††††††††††††††††††††††† 0†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† 25†††††††††††††††††††† 30††††††††††††††††††††††††††††††††† 50††††††††††††††††††† †††††††††††††††††††††††††††††75

 

Herodes koning tot4 v. Chr.

Hoge Priesters aan de machtonder toezicht Romeinse

††††† prefecti : o.a. Pontius Pilatus: 26†††††††† -†††††††††††† 36

Koning Agrippa I

(41-44)

nationalistische anti-Agrippa partij -

pro-Agrippa partij

in 66 opstand van de Joden

†††† in 70 verwoest Titus Jeruzalem

 

†††† Annunciatie aan

††††† Maria in Nazareth

geboorte van Jezus

en opdracht in de tempel

doop Jezus

verzoeking

dood

Jezus

Paulus bekering, reizen o.a. naar Rome

 

†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† Romeinse periode

††† Na de dood van Herodes kwam Judea onder rechtstreeks Romeins bestuur. In 66 na Chr. kwamen de Joden in opstand

††† waarbij 100.000 doden vielen en de Tempel werd verwoest. Op de ruines van de stad kwam een Romeins legerkamp.

††† In Massada wilde een groep zeloten zich niet overgeven en pleegde zelfmoord. Veel Joden trokken naar het buitenland

††† (Diaspora). De Joden die nog in Judea woonden leefden redelijk welvarend tot de Tweede Romeinse opstand in 132

††† (o.l.v. Smon Bar Kochba). Keizer Hadrianus greep hard in:de provincie heette voortaan Syria Palestina enJeruzalem

††† Aelia Capitolina. De Joden werden eruit gedreven en vormden een kleine arme gemeenschap in Galilea.

††† Toen keizer Constantijn zich in 313 had bekeerd tot het Christendom, liet hij in 335 de Heilige Grafkerk bouwen en

††† Jeruzalem kreeg zijn naam weer terug. De Joden mochten er ťťn dag per jaar komen treuren.

 

0††††††† 100†††††† 200††††††† 300†††††† 400†††††† 500†††††† 600††††††† 700†††††† 800††††††† 900††††† 1000††† 1100††††† 1200††††† 1300†††† 1400†††††† 1500†††† 1600††††† 1700†††† 1800†† 1900†† 2000

 

†††††††† Palestina in handen van steeds wisselende grootmachten; enige zelfstandige staatjes t.t.v. de kruistochten/ veel Joden in de diaspora (verstrooiing)

 

 

onder rechtstreeks

Romeins bestuur

Tempel verwoest

Christendom staats-

Godsdienst; herstel delen van ĎJeruzalemí

de islamitische Arabieren nemen Jeruzalem in en de Joden mogen terugkeren; bouw Rotskoepel Al Aksa

kruistochten

steeds meer Joden en Christenen naar

Palestina ;

†††††††††††††††††††††† verwaarlozingPalestina

zio-

nisme

WO I

enz.

Romeinse††††††††††† en†††††††††††††† Byzantijnse periode

Omayyaden/ Kalifaat van Bagdad

Kruisvaarders

Mamelukken

†††††††††† Osmaanse Rijk

 

 

†††

†††

††††† Romeinseen Byzantijnse periode

†††† Kalifaat van Bagdad

Kruistochten/ Mamelukken

Kruisvaarderstaten

††††††† Osmaanse/ Ottomaanse Rijk

 

e. Arabische heerschappij en kruistochten: in 638 namen de islamitische Arabieren Jeruzalem in en de Joden mochten

††† terugkeren naar Jeruzalem. Aan de christenen van Jeruzalem werden ook garanties gegeven. Op de Tempelberg werd de

††† Rotskoepel gebouwd (omdat Mohammed daar ten hemel zou zijn gestegen) en vervolgens de El- Aksamoskee.

††† Omdat Jeruzalem in 1071 door de Turkse Seldsjoeken werd veroverd en synagogen en kerken werden verbrand, riep paus

††† Urbanus II op tot de kruistochten. Er werden diverse Kruisvaardersstaten gesticht. In 1187 werden de ridders verslagen door

††† Saladin, de sultan van Egypte. Ze gaven Jeruzalem aan hem over en trokken zich terug in Akko (tot 1291).

††† Het verarmde gebied hoorde hierna, tot 1517, toe aan de Mamelukken, oorspronkelijk niet- islamitische slavenmilitairen,

††† die voor het Abbasiden- kalifaat o.a. in Egypte werkten.

 

f. Ottomaanse periode: in 1453 werd Constantinopel veroverd door de Ottomaanse Turken en de Mamelukken werden in

††† 1517 uit Palestina verjaagd. Suleiman de Grote liet grote muren bouwen om de Oude Stad van Jeruzalem en steeds meer

††† Christenen en Joden kwamen het land binnen. Ze kregen een speciale status maar mochten hun godsdienst niet openlijk

††† belijden. Toen het Ottomaanse bestuur in de 17de eeuw achteruitging werd Palestina erg verwaarloosd. Er werden enorm

††† hoge belastingen geheven waardoor de bevolking verarmde en woestijnen en moerassen ontstonden door de enorme

††† houtkap.Eind 18de eeuw stroopte Napoleon Bonaparte het Midden-Oosten af, waardoor verschillende Europese

††† landen wat meer belangstelling ervoor kregen. De Engelsen en Fransen probeerden allebei de heerschappij over te nemen

††† van de Turken en vestigden er allerlei christelijke missies (scholenen ziekenhuizen). In de periode 1882- 1903 kwamen er

††† veel Joden uit Rusland en Oost- Europa naar Palestina en van 1904- 1914 opnieuw. Zij kwamen om verschillende redenen:

††† ontsnappen aan pogroms in Rusland, aan slechte sociaal-economische omstandigheden in Oost- Europa, of vanwege het

††† zionistische ideaal.

1900††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† 1925††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† 1950††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† 1975†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† 2000†††††††††††††††††††† †††††††††††††††††††2025 ?

Palestina van de Osmanen en de Engelsen

sinds 1948 IsraŽl zelfstandig

1914-1918 WO I

Balfour declaration 1917

veel Joden naar Palestina; problemen met Arabieren; verdelingsplannen; na WO II nog meer Joden naar Palestina

Onafhankelijkheidsoorlog`48

Suezcrisis†††††††††††††††††††††††††† `56

Zesdaagse oorlog††††††††††††††† `67

Yom Kippoeroorlog††††††††††† `73

Camp David akkoorden 1979

Eerste Intifada 1987- 1993--

ĎVredeí IsraŽl - PLO in 1993

††††††† ††††††††††††††††Tweede Intifada

2004 terugtrekking uit Gaza

Hamas de baas in Gaza

Fatah in (delen van) Westelijke

Jordaanoever

Osmaanse Rijk

†††††††††† Engels mandaat

†††††††††††††††††††††††††††††††††††††† IsraŽl zelfstandig†††† maar Ö. nog steeds geen echt zelfstandige Palestijnse staat

 

†††††††

†††††

††††††

†††††††††

††††

Engels mandaat

plannen 1923-1948

Arabische staat

Joodse staat

†† 1949-1950

†††† oorlog van 1967

†††††† oorlog van 1973

†† †††††††situatie 1980:

Joodse nederzettingen

Palestijnse kampen

gebieden met

(gedeeltelijk) Palestijns zelfbestuur

 

g. Eerste wereldoorlog en het Engelse mandaat:de Engelsen moedigden de Arabische bevolking aan in opstand te komen

††† tegen de Turken en beloofden hen onafhankelijkheid en economische steun. Tegelijkertijd spraken ze met de Fransen af dat

††† zij Palestina en Irak als mandaatgebied zouden krijgen na de oorlog ťn zij beloofden de Joden in de Balfour Declaration

††† (1917) een Joods thuisland. Eind 1917 kwam Jeruzalem in Engelse handen. Omdat de Arabieren bang waren voor teveel

††† Joodse immigratie, besloten de Engelsen dat TransjordaniŽ (Oostelijk van de Jordaan) een ĎArabischeí staat zou worden .

††† In tegenstelling tot de Arabieren ontwikkelden de Joden in deze periode allerlei eigen instellingen, inclusief een soort

††† parlement. De eerste groep Joden bouwden vooral kibboetsen, de tweede groep ging vooral naar de steden (kleinbedrijf en

††† lichte industrie) en de derde groep Ė in de jaren `30 vooral uit Duitsland vluchtend-was goed geschoold en verrijkten het

††† culturele leven enorm. Toen er steeds meer Joden immigreerden, riep in 1936 het Arabische Hoge Comitť op tot een staking

††† tegen het Engelse bestuur. In 1937 kwam een Engels voorstel tot verdeling van Palestina in twee onafhankelijke staten

††† maar beide partijen wezen dat plan af.

h. Tweede wereldoorlog, einde mandaat en onafhankelijkheid: de Joodse gemeenschap in Palestina werkte samen met de

††† Engelsen tegen Duitsland (Joodse brigade), maar toen na de oorlog veel Joden naar Palestina wilden vertrekken, werden ze

††† niet toegelaten door de Engelsen. In 1947 werd de situatie voor de Engelsen onhoudbaar en ze gaven hun mandaat terug

††† aan de Verenigde Naties. Deze kwam met een plan om Palestina in twee gelijke stukken te verdelen met Jeruzalem onder

††† internationale controle. Op 15 mei 1948 riep David Ben Goerion de onafhankelijkheid uit en op dezelfde dag vielen alle

††† Arabische buurlanden IsraŽl binnen (Onafhankelijkheidsoorlog). Dankzij de Arabische onderlinge verdeeldheid, won

††† IsraŽl. Het Joods gebied werd enorm vergroot, de Gazastrook kwam aan Egypte en de Westelijke Jordaanoever aan

††† JordaniŽ. Jeruzalem werd verdeeld tussen IsraŽl en JordaniŽ. Veel Palestijnen vluchtten.

††† Door financiŽle hulp van de Amerikaanse regering, in de diaspora wonende Joden en herstelbetalingen van de West-Duitse

††† regering konden veel grootschalige projecten opgezet worden: landbouwmechanisatie, een koopvaardijvloot en

††† luchtvaartmaatschappij opzetten, mineralen exploiteren, industrieŽn ontwikkelen, elektriciteit- en telefoonnetwerken

††† aanleggen, de moerassen in Boven- Galilea droogleggen en overal water heen brengen, vooral vanuit het meer van Tiberias

††† (Galilea). Toen de Egyptische president Nasser in 1956 het Suezkanaal nationaliseerde, viel IsraŽl Egypte aan.

††† In 1967 ontstond weer oorlog omdat SyriŽ en Libanon diverse Jordaanbronnen wilden aftakken en SyriŽ steeds maar

††† bleef schieten vanuit de Golan hoogvlakte op de Joodse nederzettingen. In de Zesdaagse oorlog werden de Gazastrook, de

††† SinaÔ, Oost-Jeruzalem, de Westelijke Jordaanoever en de Golan hoogvlakte veroverd. In 1973 deden Egypte en SyriŽ

††† een plotselinge aanval op IsraŽl (Yom Kippoer= Grote Verzoendag -oorlog). Dankzij Amerikaanse wapenleveranties won

††† IsraŽl de oorlog toch en uiteindelijk werd in GenŤve vrede gesloten, waarbij IsraŽl zich enigszins terugtrok van het

††† Suezkanaal en SyriŽ een stuk van de Golan teruggaf. In 1979 kwam een echte vrede tussen Egypte en IsraŽl tot stand

††† (Camp David Akkoorden met Sadat en Begin). De SinaÔ werd geheel aan Egypte teruggegeven.

††† Van 1987-1993 kwamen in de Gazastrook ende Westelijke Jordaanoever de Palestijnen in opstand, waarop Rabin hard

††† reageerde. Toen Saddam Hoessein van Irak de Palestijnen beloofde te helpen, ging de PLO (Palestinian Liberation

††† Organisation) achter Iraks inval in Koeweit (1990) staan. In 1993 kwam er een Ďdefinitiefí vredesakkoord tussen IsraŽl en

††† de Palestijnen (Rabin en Arafat), waarbijafgesproken werd dat de Palestijnse Autoriteit de Gazastrook en de Westelijke

††† Jordaanoever zou gaan besturen.Ook met JordaniŽ werd een verdrag gesloten. Uiteindelijk kwam er een tweede Intifada

††† (opstand) waarna er enorme veiligheidshekken werden aangelegd tussen IsraŽl en de Westelijke Jordaanoever, m.n.

††† zichtbaar bij Bethlehem. In 2004 werden de Joodse nederzettingen in de Gazastrook ontmanteld.In 2007 ontstond er een

††† Palestijnse eenheidsregering, maar die viel toen Hamas de macht in Gaza veroverde. Abbas stelde toen in de Westelijke

††† Jordaanoever een regering samen met Fatah-leden, waarbij Hamas werd uitgesloten. Sindsdien is er voortdurend

††† onderhandeld, maar zeer weinig bereikt. De Palestijnen hebben momenteel het bestuur over een aantal gebieden met de

††† zgn. A status.

 

 

B. De verschillende Joodse stromingen:

 

200 v. Chr.†††††††††††† 100 v. Chr.†††††††††††††††††††† †††0†††††††††††††††††††††††††† 100 na Chr.††††††††††††††††††† 200 na Chr.†††††††††††††

FarizeeŽn ( afwijzend t.o. Romeinen; aanhang van gewone mensen; geloof opstanding)†††††††††††††††††††††††††† -†††††††† bleven bestaan na 70

SadduceeŽn (samenwerkend met Romeinen; aristocraten/ geen geloof in opstanding)†† - verdwenen na 70

Zeloten (fel verzet tegen Romeinen) Ė meest extreme vorm: SicariŽrs Ė verdwenen in loop der tijd

Essenen:geloof in Messiasfiguur ; te splitsen in:††††††††

††††††††††††††††††††††††††† a.†† Therapeutae

††††††††††††††††††††††††††† b.†† NazareeŽrs††††††††††††††††††††††††††† - geloof in maagdelijke geboorte Jezus†††††††††††††††††††††† -----†††††††††††††† hieruit ontstond het Christendom

††††††††††††††††††††† †††††††††††††††††††††hiernaast : Ebionieten: - Jezus is natuurlijke zoon van Maria en Jozef

††††††††††††††††††††††††††† c.†† OsseeŽrs

††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† d.†† MandeeŽrs : volgelingen van Johannes de Doper†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† bestaan nog steeds

Samaritanen ( door hele geschiedenis als 2de rangs Joden beschouwd)†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† †††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††bestaan nog steeds

 

1. de FarizeeŽn, omstreeks 200 v.Chr. ontstaan,hielden zich strikt aan de joodse wetgeving van de Pentateuch en aan de mondelinge overlevering (de Misjna). Ze kwamen voort uit leken en priesters en wilden vooral de gewone mensen bereiken, in tegenstelling tot de verhelleniseerde SadduceeŽn, de partij van de hogepriesters. Ze geloofden in engelen, geesten, de opstanding uit de dood en het Laatste Oordeel, maar ook in de vrije wil, hoewel het Lot soms ook hielp. Nadat de HasmoneeŽn (zie 1C) ook het hogepriesterschap op zich hadden genomen, keerden de FarizeeŽn zich steeds meer tegen hen.

Hun verhouding tot de Romeinen was afwijzend, maar ging niet zover als die van de Essenen en de ZelotenDe FarizeeŽn speelden een grote rol bij de Joodse Opstand. Flavius Josephus Ė een van de Farizeese leiders en later een belangrijke geschiedschrijver- gaf zich in Massada over aan de Romeinen en werd daarom door een aantal Joden als collaborateur beschouwd. Na de Joodse Opstand verdween de partij van de SadduceeŽn, maar de gematigde FarizeeŽn bleven bestaan.

 

2. De SadduceeŽn, waarvan de naam wellicht afkomstig is van het Hebreeuwse woord voor Ďrechtvaardigí(tsadicq) behoorden tot de priesterklasse en de hogere stand onder de leken. In Jeruzalem vormden zij de aristocratie. In de tijd van de HasmoneeŽn( zie 1 C) onderhielden zij nauwe banden met koningshuis.. Vrijwel alle hogepriesters in de tijd van de Herodianen waren afkomstig uit de belangrijkste families binnen de SadduceeŽn. In hun wetsinterpretatie waren ze conservatief: zij aanvaardden alleen de vijf boeken van Mozes zonder enige aanpassing. Ze gingen uit van de vrije wil van de mens en wezen een goddelijk Lot of Voorbeschikking af. Politiek gezien waren ze zeer behoudsgezind. Zij pasten zich aan het Romeins gezag aan en waren de machtigste fractie in de Hoge Raad (=Sanhedrin- tevens een soort parlement) en werden veelal gehaat door het volk.

 

3. de Zeloten vormden een (niet al te vast omlijnde) groepering onder de Joden in de 1e eeuwAlleen tijdens de opstand van 66- 70 was er sprake is van een min of meer centrale organisatie. Naast de Zeloten waren er in de eerste eeuw nog vele kleine guerrilla-achtige groepjes, diewel als 'Zelotische bewegingen' worden aangeduid, maar wat organisatie betreft hadden zij niets met elkaar te maken.. De naam 'zeloot' betekent 'ijveraar'. Zeloten zagen zichzelf als 'ijveraars' voor de heiligheid van de naam van God. Dat hield in dat zij geen heer boven zich wilden erkennen dan God alleen. De consequentie daarvan is dat zij het keizerlijk gezag (en de Romeinse overheersing in het algemeen) godslasterlijk vonden. Zij weigerden dan ook belasting te betalen. De meest extreme Zelotische beweging was die van de SicariŽrs, die met een dolk (Lat. sica) aanslagen pleegden op hooggeplaatste Joden die goede contacten onderhielden met de Romeinse bezetter.

 

4. de Essenen ontstonden in de 2e eeuw v.Chr. Er waren ongeveer 4000 Esseense mannen die in verschillende groepen woonden. Ze leefden celibatair, in gemeenschap van goederen en ascetisch. Ze namen de Thora en de Sabbatsheiliging zeer serieus en hadden allerlei rituele reinigingen. Men kon toetreden na een proefperiode van drie jaar. Overtreding van de regels van de orde kon leiden tot uitsluiting.

De Essenen verwierpen die tempeldienst waar de SadduceeŽn juist zo mee bezig waren. Zij geloofden in tegenstelling tot hen wťl in de onsterfelijkheid van de ziel en een goddelijk oordeel en hadden allerlei ideeŽn over een messiasfiguur ( hij zoudoden opwekken en hongerenden rijk maken, enz.). De Essenen splitsten zich ook weer in allerlei stromingen.

Het boek van Meijering weet niet in hoeverre er contact was tussen Johannes de Doper, het vroege christendom en de Essenen en ook niet of de gemeenschap die in Q`umran woonde ermee verbonden was. Andere (web)bronnen leggen het verband wat meer, maar noemen de bewoners van Q`umran OsseeŽrs. De belangrijkste verschillen worden hieronder gegeven:

a. de Therapeutae: Zij woonden in AlexandriŽ (Egypte), bij het meer van Mareotis en waren gespecialiseerd in genezing, en hierheen zouden Maria en Jozef met Jezus heen gevlucht zijn om de ĎKindermoordí te ontlopen.

b. de NazareeŽrs. Zij woonden ten noorden van Jeruzalemen in de grensstreken van de Jordaan. Ze geloofden in de gelijkheid van man en vrouw, waren zeer wetsgetrouw, maar verwierpen de Pentateuch. Ze waren vegetariŽrs en tegen tempeloffers. Ze geloofden dat Jezus van Nazareth (maar vaker de Nazarener genoemd) de beloofde Messias en de Zoon van God was. Ze waren vergelijkbaar met de (joods- christelijke) Ebionieten die in TransjordaniŽ woonden. De Nazareners gingen echter uit van de geboorte van Jezus uit de maagd Maria, terwijl de Ebionieten geloofden dat Jezus de natuurlijke zoon van Jozef en Maria was, maar bij de doop door God was Ďuitgekození als de meest rechtschapen mens op aarde.

c. de OsseeŽrs: Zij specialiseerden zich in het verzamelen en vermenigvuldigen van de Schrift. Ze woonden in grotten waarin de afgedankte boekrollen die als heilig werden beschouwd, bewaard werdenin ossuaria (langwerpige aardewerken kruiken- net als voor overledenen), of in tenten vlak daarbij, zodat de boekrollen ook bewaakt konden worden. In Q'um Ran zijn dan ook geen slaapruimten te vinden, alleen scriptoria (schrijf- en leesruimten) en veel badruimten voor rituele reiniging.

d. de MandeeŽrs: Zij ontstonden door afsplitsing na de doop van Jezus door Johannes (die eerst naar men zegt een NazareeŽr was) in de Jordaan. N.b. De Jordaan werd door de Misjna ( de mondelinge overlevering) beschouwd als onrein om in te baden! Omdat Jezus niets wilde weten van allerlei ingewikkelde rituelen en Ďinwijdingení, wendde een deel van de Essenen(volgelingen van Johannes) zich van hem af en noemden hem een verrader. Deze groepering bestaat nog steeds..

 

5. De Samaritanen

In 722 v. Chr. werd een deel van de inwoners van het noordelijke koninkrijk IsraŽl (Samaria) door de AssyriŽrs weggevoerd; de AssyriŽrs brachten andere kolonisten voor hen in de plaats. De noordelijke IsraŽlieten vermengden zich met deze nieuwkomers en hieruit ontstonden de Samaritanen. Zij werden echter niet door de zuidelijke IsraŽlieten van het koninkrijk Juda geaccepteerd omdat zij de gemengde Samaritanen niet als echte IsraŽlieten beschouwden en de Samaritanen naar hun mening niet het zuivere IsraŽlitische geloof navolgden.

Toen de zuidelijke IsraŽlieten op hun beurt ook in gedwongen ballingschap gingen (de Babylonische ballingschap) waaruit ze in tegenstelling tot het gedeporteerde deel van de noordelijke IsraŽlieten wel terugkeerden en vervolgens de door de BabyloniŽrs verwoeste tempel in Jeruzalem wilden herbouwen, deden de Samaritanen een verzoek om te mogen meehelpen wat de zuidelijke IsraŽlieten (voortaan Joden genaamd) afwezen. De Samaritanen moesten genoegen nemen met hun eigen tempel in het heuvelland van Samaria op de berg Gerizim, die volgens de IsraŽlieten van het zuiden niet geldig was.

De Samaritanen werden vervolgd door de Seleuciden tot en met de Mamelukken. Uit vrees voor hun leven bekeerden velenzich toen tot de islam.

Na de oprichting van de staat IsraŽl verhuisde een gedeelte van het Samaritaanse volk naar de plaats Holon (nabij Tel Aviv) en verkreeg de IsraŽlische nationaliteit. Ze zien zichzelf als de ware joden. Zij baseren zich alleen op de Thora, de eerste vijf boeken van de Tenach; deze Samaritaanse Thora wijkt enigszins af van de joodse versie. Alle andere Bijbelboeken en mondelinge overleveringen verwerpen zij. Alleen Mozes wordt door hen aanvaard als een door God gezonden profeet. Zij houden zich streng aan de sabbat en de besnijdenis en doen hun schoenen uit bij het betreden van hun synagoge. Het centrum van hun godsdienst is (nog steeds) gelegen op de berg Gerizim (881 m.) ten zuidwesten van Nablus. Op deze berg vieren de Samaritanen elk jaar een week lang Pesach (paasfeest) waarbij zij schapen offeren en deze vervolgens met ongerezen broden eten. Verder verwachten zij de messias die zij als een grote profeet opvatten, op deze berg.

 

Bronnen:

Literatuur:

M. Baars , E. v.d. Donk, IsraŽl en de Palestijnse gebieden, Dominicusreeks Haarlem 2009

E. Meijering, Geschiedenis van het vroege Christendom, Amsterdam 2004

J.N. Voorhoeve, Atlas van de Bijbel, Den Haag z.d.

Bosatlas van de Wereldgeschiedenis, Wolters-Noordhoff, 1983

Putgzer, Historischer Weltatlas , Berlijn , 2001

 

Websites:

Wikipedia sites over de geschiedenis en de verschillende godsdiensten

 

 

Terug naar pagina††††† eerdere reizen††††††††††† ††††††of de††† homepage†††††††††††††††††††††† van Charlotte Anna Hansson