BARBARA STROZZI (1619- 1677)

 

Het is niet zo makkelijk om een beetje gedetailleerde biografie van Barbara Strozzi te schrijven omdat er maar heel weinig exacte gegevens over haar jeugd, muziekopleiding enz. zijn overgeleverd. De tot nu toe bestaande –gedrukte- literatuur is moeilijk te verkrijgen en dus haast niet te raadplegen. Voor meer achtergrondinfo over haar stijl van componeren zie deze link.

      https://lh3.googleusercontent.com/IoJCDblZSLDZ6PDVuE1TXak00f002p7dquISweVHAhZjeALQek9Pw0kS95XwpzbDUQ_d=s85

https://lh3.googleusercontent.com/SLfWXJ0iBukGwKo7BuCR2uryZUz6IuRCHFPelReh_gmj2shyBZQFP6OGhS16aeJQhWsIlgs=s85

https://lh3.googleusercontent.com/IOkz0wGaIUxeggAN9jGtlLMZ91Ql-GTZ-r_pFkmoDGoqBSi6moQwP8YXdevyvu1mRe5i=s128

https://lh3.googleusercontent.com/Zjzce3Q8SVI7hq6u-hln0fLtkUXiOqqTpt-RX1Y2rS_J5SRVkP9L_Dytuh3zyt01TJxmamI=s114

https://lh3.googleusercontent.com/xWtQM4EtFamHAXeYWy4XzF83DyxyNJ6zLiVT38GuhYVUkuSKBy7CNllVQptZG_M9e85-UA=s85

https://lh3.googleusercontent.com/NwMWPy4lzRkEKuXUGsP65e6Es0RDJeDYAtmYB89ANXlCx0RCAoKFaEI1PE46ARZCAgqtcpw=s85

https://lh3.googleusercontent.com/QrMFn8eFLgQ5kISy7UuzUu2x1ic3BjUJb5EB7pKE3dGagOINyHxX9L0umun6b8RO4JIxPVY=s85

Dit zou wellicht Barbara Strozzi zijn, geschilderd door Bernardo Strozzi. Bij Google echter ook vermeld als: Maria Theresia von Paradis!!

Giulio Strozzi

Palazzo Pesaro-Papafava

Calle del Remer

Francesco Cavalli

Embleem van de

Accademia degli Incogniti;

zie ook noot 17

Vittoria de

Rovere

 

Barbara Strozzi, werd op 6 augustus 1619 (?) (1) in Venetië geboren vermoedelijk als de onwettige dochter van de rijke kunstminnende Giulio Strozzi (1583- 1652) (2) en zijn dienstbode Isabella Garzoni (3), bijgenaamd ‘La Greghetta’. Eén bron geeft aan dat ze op dezelfde datum werd gedoopt in de Santa Sofia parochie (4).

Giulio erkende Barbara, die toen nog werd aangeduid als Barbara Valle, in een testament uit 1628 als ‘figliuola elettiva’ (wettige dochter) en wees haar aan als mogelijke erfgenaam. Vermoedelijk vlak daarna ging ze de naam Strozzi gebruiken (5).

De familie woonde in Palazzo Pesaro- Papafava en later in de Calle del Remer (6).

Al vroeg bleek Barbara zeer talentvol, waarna ze les kreeg van de opera- componist Pier Francesco Cavalli (zie ook Antonia Bembo), componist en muzikaal leider van de Basilica di San Marco, zoals staat vermeld in de opdracht aan Vittoria della Rovere in Barbara`s eerste gepubliceerde werk, waarin ze Cavalli ‘haar leermeester’ noemt.

In 1634 werd ze als zangeres en componiste geïntroduceerd bij de Accademia degli Incogniti, die beroemde schrijvers, dichters, filosofen en musici onder haar leden telde en gesticht was door de schrijver Giovanni Francesco Loredano (7). Ze zong daar ‘informeel’.

De componist Nicolò Fontei droeg twee bundels sololiederen aan haar op. In zijn opdracht van de eerste bundel, Bizzarrie poetiche (1635) allemaal gecomponeerd op gedichten van Giulio Strozzi, zegt hij dat zijn liederen waren geïnspireerd door ‘de meest aardige en virtuoze vrouw, Signora Barbara’(8). Barabara was toen zestien jaar oud. In zijn tweede bundel uit 1636, noemt Fontei Barabara ‘la virtuosissima cantatrice’, ‘de meeste virtuoze zangeres’ van Giulio.

 

Rond 1637 stichtte Giulio een andere Accademia, namelijk de Accademia degli Unisoni, waarschijnlijk om daar de uitvoeringen van zijn dochter te kunnen promoten. Drie gepubliceerde verslagen van deze Accademia, de ‘Veglie de' Signori academia Unisoni havuta in Venetia in casa del Signor Giulio Strozzi’, hebben als ondertitel ‘Alla Molto Illustre Signora la Sig. Barbara Strozzi’, zijn dus aan haar gewijd en  beschrijven haar zingen en haar rol als gastvrouw of ‘mascotte’ bij de bijeenkomsten. Verschillende liederenteksten van haar optredens zijn afgedrukt, maar de bijbehorende muziek is (nog) niet bekend. Ook wordt er in de Veglie vermeld dat haar een keer werd gevraagd het discussie- onderwerp aan te geven.

Omdat vrouwen in die tijd zelden bij dit soort bijeenkomsten waren, was ze onderwerp van satires. Het boek ‘Satire, e altre raccolte per l'Academia de gli Unisoni in casa di Giulio Strozzi (1637)’ bevat de vaak geciteerde ‘smet’ met betrekking tot haar deugdzaamheid: ‘Bella cosa donare i fiori dopo aver dispensati i frutti’ (‘Het is fijn de bloemen uit te delen na het fruit reeds gegeven te hebben’) en tevens de opmerking dat ‘ beweren kuis te zijn en het zijn, twee verschillende dingen zijn’. Een edelman uit Mantua, Antonio Bosso, beschrijft Barbara Strozzi als ‘hebbende prachtige borsten’ en dat is een opmerking die hij waarschijnlijk niet zou hebben gemaakt over een vrouw van hogere sociale status (9).

 

Door deze citaten en vanwege een schilderij dat onlangs werd erkend als zijnde een portret van Barbara, zijn schrijvers van CD boekjes en zelfs de onderzoekster Ellen Rosand er toe gebracht aan te nemen dat Barbara een courtisane was, te vergelijken met een Japanse geisha. Ze was inderdaad ongetrouwd, maar tenminste drie van haar vier kinderen waren waarschijnlijk van de zelfde man, namelijk Giovanni Paolo Vidman (Widmann), met wie ze samenwoonde en wiens maîtresse ze waarschijnlijk was.

De kinderen werden allen geboren in de vroege jaren 1640. Haar dochters heetten Isabella (1642- 1657) en Laura (1644- 1686) en de zonen Giulio Pietro (1641- na 1680 ) en Massimo (gestorven na 1680) (10) (11). Isabella en Laura gingen in 1656 het klooster San Sepolcro in Venetië in. Massimo legde zijn kloostergelofte af in 1662 in de Servieten (van Maria)bedelorde en werd monnik in het klooster San Stefano in Belluno.

Ik vond echter ook een vermelding in een artikel van Beth L. Glixon dat niet één maar misschien wel meer Vidman broers (Giovanni Paolo en David - deze waren nl. beiden vrienden van Giulio Strozzi-  of Martino Vidman) betrokken waren bij het vaderschap. Giulio Pietro en Laura worden namelijk allebei vermeld in het testament van Martino Vidman en de naam Massimo heeft een behoorlijke relatie met de Vidman familie.

 

Het feit dat Barbara ongehuwd bleef was niet ongewoon in die tijd waarin aristocratisch erfgoed belangrijker was dan de wettigheid van een relatie. Ze woonde samen met haar ouders tot deze stierven en ze bleef daarna – zoals boven reeds vermeld- in het familiehuis dat was gehuurd van een broer van Vidman (welke?) (Calle del Remer?).

Barbara trad nooit op in het openbaar en schreef ook geen opera`s. Ze publiceerde in 1644 haar eerste madrigalenboek (opus 1) zoals al eerder gezegd, opgedragen aan Vittoria delle Rovere en op teksten van haar vader.

 

Giovanni Paolo liet haar en haar kinderen echter niets na in zijn testament toen hij in 1648 stierf (12). Van dat testament heb ik één vermelding, van  21 mei 1648. gevonden. Na zijn dood moest zij zich zelf vermoedelijk onderhouden door haar investeringen en composities: Ze had geen kerkelijke beschermheren, hoewel ze wel een deel kerkmuziek ‘Sacri musicale affetti’ schreef, en ook geen ‘directe’ wereldlijke patroons (13). Na haar vaders dood in 1652 schreef ze nog meer dan 100 composities in zeven delen (13) die allemaal opgedragen werden aan zeer belangrijke personen: Ferdinand II van Oostenrijk en Eleanora van Mantua, Anne van Oostenrijk aartshertogin van Innsbruck, Nicolò Sagredo, later doge van Venetië, en Sophie Elizabeth, hertogin van Brunswick- Lüneburg. Hierdoor kon ze wel makkelijker haar werk (laten) uitgeven.

 

In mei 1677 woonde Barbara volgens notariële documenten nog in Venetië. Volgens Glixon zou ze na 8 mei naar Padua zijn gegaan.

Het overlijdensregister van die stad geeft aan dat ze op 11 november 1677 ‘op 70 jarige leeftijd’ gestorven zijn, na een ziekte van enige maanden en ‘nadat ze bezocht was door een dokter Marchetti in de parochie van Santa Soffia in het huis van de familie Michiel’ (n.b. vermoedelijk kende niemand daar haar juiste leeftijd).

Men denkt dat Barbara in Padua waarschijnlijk is begraven in de Eremitani- kerk (14), maar er bestaat ook een vermelding van een graf in de Basilica di San Antonio (15).

 

https://lh3.googleusercontent.com/GEM2ulp_xf8TpTonfJOARc2YUCkcq5VPD9T0x5CyT0oqDhvuAFOn32dpc5aHsv4ECkVO9go=s85

https://lh3.googleusercontent.com/H417TxccAvlF1DS6BSsBhyrgMms3daNfPsmIbDr2nrJE_sz_wwlFGzysHHettjD3YpFrRQ=s100

https://lh3.googleusercontent.com/S6PAYljCCh40GFKE4HMO4-P-ELQC4GosbwgZlDjUMHxcgwwNlaRuZCOGvJB1_TlrTFz0Qg=s140

https://lh3.googleusercontent.com/GIMK7opm2S871W-QJ7zeyoscdM3EO3e4KvQHTmocPWgXsJDzsuxnynAqu0Eapwok_Hk=s114

https://lh3.googleusercontent.com/-nn9XAZvb3sGJIiUzXjQafBK-Lij_I4s2AAV0UNIO4g26Bv8kIqJfCPsboYUi4gB4mBOOA=s85

https://lh3.googleusercontent.com/J1UvuiqUYK1bj92nKzvsDW3hKGUIIksNbdy9DNO0msKeBCmQpGL2C2Efh3uAn922wLkuJg=s85

https://lh3.googleusercontent.com/3UBY5MGPnTB9P6VYmj7EFky-TXbJ85CGNP-q5TN4YOlV31MM2kZanssfguXjA_OpNa6X4Q=s85

https://lh3.googleusercontent.com/GJyFbVZchsScwd63-qD84kWybHUeKI5c67v5R2B09T128XSju3CiK-kWpdqjaLfOyV6d=s139

https://lh3.googleusercontent.com/FE1QuGSz_DViA4nZTSMMgMcLEZ_FtFLSTQN7gmOcaAmo8stDlTJrgfLJmlfIDnj07IvY5nA=s85

Portret van Giovanni Paolo Vidman

 

                Eremitani kerk in Padua

Basilica di San Antonio

Giambattista

Marino

Opus 1

 

Opus 2

Opus 8

Nicolò Sagredo

 

De werken van Barbara Strozzi (16):

Barbara schreef vooral in de ‘seconda practica’, net als haar leraar Cavalli, maar haar melisma`s zijn langer en haar tekstherhalingen komen frequenter voor. Driekwart van haar werk is geschreven voor sopraan solo en de liederen bestaan vaak uit meerdere verzen:

Opus 1, Il primo libro de madrigali: 2- 5vv. bc (Venetië: Vincenti 1644)

Opus 2, Cantate, ariette e duetti (Venetië: Gardano,1651), werd opgedragen aan Ferdinand III van Oostenrijk ter gelegenheid van zijn (derde) huwelijk met Eleonora Gonzaga van Mantua: het bevat 2 chaconne cantatas, nl. Udite amanti (L'Eraclito amoroso) en Voglio morire (L'Amante segreto) (16)

Opus 3, Cantate ariete a una, due e tre voce (Venetië: Gardano, 1654), voor: Ignotae Deae (17).

Opus 4, tussen 1654 en 1655, mogelijk opgedragen aan de Negende Hertog van Mantua, Carlo II (voor wie ze in 1665 nog verschillende liederen componeerde); hiervan zijn vermoedelijk alle afschriften verloren gegaan, maar het kan ook zijn dat er door de uitgever een foute telling is gemaakt bij:

Opus 5, I sacri musicali affetti (Venetië: Gardano, 1655), opgedragen aan Anna van Oostenrijk, Aartshertogin van Innsbruck

Opus 6, Ariette a voce sola (Venetië: Magni  1657).voor: Francesco Carafa, Prins van Belvedere en de  Markiezin van Anzi. Alle teksten hiervan zijn (bijv.) makkelijk te vinden via deze link, echter…hier wordt Che si può fare foutief vermeld bij opus 6 terwijl dat  bij opus 8 hoort.

Opus 7, Diporte di Euterpe o vero cantate e arietta a voce sola (Venetië: Magni, 1659) opgedragen aan Nicolò Sagredo, procurator van de San Marco en toekomstige Doge van Venetië.

Opus 8, Arie (Venetië: Magni- ditto Gardano, 1664)- opgedragen aan Sophia, Hertogin van Brünswick- Lüneburg, een collectie van 12 werken ( 5 cantatas, 6 aria`s 1 serenata). De aria Che si può fare, op tekst van Aurelio Aureli (ca. 1630- 1708) is een van de beroemdste hiervan (18).

 

De teksten die Barbara gebruikte voor haar composities, waren –naast van die van haar vader en van haar zelf - van schrijvers die werkten in de zgn. traditie van de dichter Giambattista Marino of Marini (1569-1625).  Marino geldt als de grondlegger van het naar hem genoemde marinisme, dat zich kenmerkt door een zinnelijke, beeldrijke taal met extravagante metaforen. In zijn poëzie, waarin hij de gekunsteldheid van het maniërisme nog verder aanzette, legde hij zich toe op exuberante beschrijvingen vol tegenstellingen, woordspelingen en klankeffecten. Zijn enorme succes was vergelijkbaar met dat van zijn voorganger Petrarca. Hij werd alom geïmiteerd, in Italië, Frankrijk, Spanje, in andere katholieke landen als Portugal en Polen, en in Duitsland. Zolang de barokke poëzie in zwang bleef, was zijn werk de standaard waarnaar iedereen zich richtte. Andere vertegenwoordigers van het marinisme waren: Claudio Achillini, Francesco Pona, Pietro Francesco Orsini en Emmanuele Tesauro.

 

(Enige) solo- liederen en duetten -soms met klavecimbel/ piano partij- in een ligging, geschikt voor alt/mezzo:

 

Uit: Opus 2

Op tekst van:

In:

Mening van mij:

Spesso per entro al petto (2.05)

(La Fanciuletta semplice)

G.A. Cicognini

La Flora: arie & c. antiche italiane, Knud Jeppesen, vol. II

voor vertaling (19)

Leuk!

La vendetta (2.09)

G. Strozzi

30 Italian Songs and Arias of the 17th and 18th centuries, R. Nichols

Erg leuk!

L`amante bugiardo (2.10)

?

30 Italian Songs and Arias of the 17th and 18th centuries, R. Nichols

Leuk, niet heel makkelijk

Soccorrete, luci avare (2.11)

(La Travagliata)

?

La Flora: arie & c. antiche italiane, Knud Jeppesen, vol. II

voor vertaling (19)

Leuk

Udite Amanti (2.14)

?

(zie verzamelbundel)

Leuk

Uit: Opus 5

 

 

 

Salve Sancta Caro Dei (5.4)

?

Motet; zang- piano; verkrijgbaar via Broekmans & van Poppel

?

Surgite, surgite (5.10)

Oleum effusum (5.13)

?

?

Bewerkingen van Tom O `Drisceoil _IMSLP

X

X

Uit: Opus 6

 

 

 

Amore è bandito (6.7)
Chi brama in amore (6.16)
Lilla dici ch'io non t'amo (6.12)
Lilla mia, non ti doler (6.9)
Miei pensieri, e che bramante(6.5)
Non ti doler, mio cor (6.13)

?

Uitgegeven voor stem en continuo (klavecimbel/piano) door:

http://www.hildegard.com/catalog.php

x

 

 

 

 

x

Uit: Opus 7

 

 

 

Sino all(a) morte (7.1)

S.Baldini

Edited by Barbara Sachs (zang-piano); Green Man Press

verkrijgbaar bij Broekmans & van Poppel

Lagrime mie, a chi vi trattene (7.4)

P. Dolfino

via Internet

x

Pensaci ben mio core (7.7)

MA.Corraro

(zie verzamelbundel)

Uit: Opus 8

 

 

 

Che si può fare (8.06)

 

Teksten/vertalingen zie link; Internet: bewerking van Angelina Figus

Geweldig stuk!

.

 

Uit: verschillende Opusnummers

 

 

 

Udite Amanti: 5 Ariettes:

1. La Travagliata=Soccorrete

    (2.11)
2. Non ti doler mio cor (6.13)
3. Pensaci ben mio core (7.7)
4. Amore e Bandito (6.7)
5. Udite Amanti (2.14)

 

Uitgave via Broekmans & van Poppel ; met continuo

n.b. bij Udite Amanti (5) is de tekstplaatsing niet altijd duidelijk. Soms is de tekst m.i. niet in orde: ‘aggrai dami’, moet zijn: ‘aggradami’, ‘consola. No’, moet zijn: ‘consolano’; ‘ferbate mi’ moet zijn: ‘ serbate mi’; ‘fin’alla morte’ wellicht: ‘sino alla morte’

Prachtige stukken

 

 

 

Duetten:

 

 

 

Uit: Opus 1

 

 

 

1. Proemio dell’opera (S/S)
2. All Battior di Bronzo della sua

     crudelissima Dama (T/T)
3. Canto di bella bocca (S/A)
4. Dialogo in partenza (S/A)

allemaal:

Giulio Strozzi

Zweistimmige Madrigale ( + piano/ b.c.)

Uitgegeven door: Elke Mascha Blankenburg (20) Furore Edition 531

(21)

x

X /beoordeling reeds

X en ? ben ik zeker of waarschijnlijk van plan nog te gaan zingen en zal ik daarna beoordelen

 

 

Deze tekst is het laatst bewerkt op 20 mei 2017

 

Noten:

(1). Volgens http://barbarastrozzi.blogspot.nl/2008_06_01_archive.html. Ik vermoed dat men de datum van haar doop ook als geboortedatum heeft genomen. Dat kan, maar hoeft niet zo te zijn.

(2). Vermoedelijk is Giulio haar vader: Music acad. Online

(3). Volgens New Grove 1980

(4).Volgens New Grove London 1980 en https://seductivevenice.wordpress.com/2015/08/06/baptism-at-santa-sofia/ ; omdat ik echter ook aantrof dat ze stierf (in Padua) in de parochie Santa Soffia voel ik ergens nattigheid.

(5).Barbara Valle, zie http://www.musicacademyonline.com/composer/biographies.php?bid=134 en

http://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/strozzi-barbara. Hij adopteerde haar officieel in zijn testament van 1650

(6). https://seductivevenice.wordpress.com/2015/08/06/baptism-at-santa-sofia/         

(7). http://barbarastrozzi.blogspot.nl/2008_06_01_archive.html

(8). ‘principalmente la gentilissima, e virtuosissima donzella la Signora Barbara’

(9). zie: http://www.musicacademyonline.com/composer/biographies.php?bid=134

(10). musiconline

(11). Want ‘When she died 11 november 1677 without leaving a will, her son Giulio Pietro claimed her inheritance. (https://en.wikipedia.org/wiki/Barbara_Strozzi) 

(12). https://en.wikipedia.org/wiki/Barbara_Strozzi - verwijzing naar: Glixon, Beth L. (1999). "More on the life and death of Barbara Strozzi".The Musical Quarterly en https://www.myheritage.com/FP/genealogy-search-ppc.php?lang=NL&type=&action=person&siteId=53852871&indId=3000012&origin=profile

http://www2.cpdl.org/wiki/index.php/Barbara_Strozzi

(13). file:///C:/Users/Charlotte/Downloads/Strozzi%20Barbara/Barbara%20Strozzi.491-00587_notes.pdf

(14). https://en.wikipedia.org/wiki/Barbara_Strozzi, die verwijst naar Glixon, Beth L. (1999). "More on the life and death of Barbara Strozzi". The Musical Quarterly

(15). https://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=9923873

(16). http://barbarastrozzi.blogspot.nl/p/cor-donato-editions.html

(17). To the Unknown Goddess. This page, where the dedication would normally be, is a reference to the Accademia degli Incogniti, whose motto "Ignoto Deo" is the masculine form of these words.

(18). http://musc520-musical-styles-s14.wikia.com/wiki/Barbara_Strozzi:_Che_si_puo_fare,_Op._8

(19). voor vertalingen opus 1 en 2 zie: http://barbarastrozzi.blogspot.nl/2008_10_01_archive.html

(20). Zie: https://de.wikipedia.org/wiki/Elke_Mascha_Blankenburg; Elke Mascha Blankenburg was gespecialiseerd in kerkmuziek, muziekgeschiedenis, muziekjournaliste en dirigente. Zij was ook oprichtster van Archiv Frau und Musik.

(21). Te bestellen bij: http://furore-verlag.de/shop/produkt/441/; zie ook: http://www.productpilot.com/en/supplier/furore-verlag/, maar ook verkrijgbaar via B& van Poppel: https://www.broekmans.com/NL/Bladmuziek/Componist/505870/1/Strozzi-B

 

Bronnen:

Gedrukte:

Carolyn Raney`s artikel over Barbara Strozzi in The New Grove Dictionary of Music & Musicians, London 1980

The New Grove Dictionary of Music & Musicians, London 2001

 

Websites:

http://imslp.org/wiki/Category:Strozzi,_Barbara

http://www.musicacademyonline.com/composer/biographies.php?bid=134  (Beth L. Glixon Barbara Strozzi)

https://seductivevenice.wordpress.com/2015/08/06/baptism-at-santa-sofia/

http://kathleenanngonzalez.wixsite.com/beautifulwoman 

http://barbarastrozzi.blogspot.nl/          Opus 8 alle teksten + Engelse vertaling

http://www.cordonatoeditions.com/      Cordonato heeft bijna alle werken uitgegeven  

 

Terug naar de pagina    ‘muziek’